Ndërsa emigracioni i të rinjve vijon të mbetet një nga sfidat më të mëdha të qarkut të Elbasanit, analiza e dokumenteve buxhetore të bashkive tregon se politikat rinore vazhdojnë të mos përkthehen në investime konkrete. Pavarësisht premtimeve të përsëritura për fuqizimin e rinisë, krijimin e hapësirave multifunksionale dhe mbështetjen e punësimit apo sipërmarrjes, fondet e dedikuara për këtë kategori mbeten minimale ose inekzistente.
Një analizë e buxheteve dhe Programeve Buxhetore Afatmesme të bashkive të qarkut Elbasan evidenton se në shumicën e rasteve mungojnë zëra të veçantë buxhetorë për politikat rinore. Investimet fokusohen kryesisht në infrastrukturë, shërbime publike dhe projekte të përgjithshme, ndërsa të rinjtë vazhdojnë të mbeten jashtë prioriteteve financiare të pushtetit vendor.
## Bashkitë pa një vizion financiar për rininë
Analiza evidenton se Bashkitë Cerrik, Librazhd, Belsh, Prrenjas dhe Gramsh nuk kanë parashikuar fonde të dedikuara për programe apo investime rinore në dokumentet buxhetore të analizuara. Në asnjë prej tyre nuk identifikohen projekte të mirëpërcaktuara për krijimin e qendrave rinore, zhvillimin e aftësive profesionale, mbështetjen e startupeve apo rritjen e pjesëmarrjes së të rinjve në jetën komunitare.
Në Bashkinë Cerrik, megjithëse buxheti parashikon mbi **149 milionë lekë investime** dhe **8.6 milionë lekë për projekte**, dokumentacioni nuk identifikon asnjë projekt të dedikuar për të rinjtë.
Edhe në Librazhd, ku janë planifikuar **3 milionë lekë në vit** për aktivitete artistike dhe kulturore, nuk specifikohet nëse këto aktivitete synojnë të rinjtë dhe nuk rezulton asnjë investim në infrastrukturë apo shërbime rinore.
Në Belsh, buxheti përfshin investime prej **66.2 milionë lekësh**, projektime prej **20 milionë lekësh** dhe fonde për transportin e nxënësve me aftësi të kufizuara, por nuk ekziston asnjë program apo fond i dedikuar për rininë. Sipas kontakteve të zhvilluara me drejtues të bashkisë, nuk është planifikuar as ndërtimi i një qendre rinore apo investime të tjera që burojnë nga kërkesat e të rinjve.
Në Prrenjas, investimi më i afërt me nevojat e të rinjve është ndërtimi i një fushe futbolli dhe minifutbolli me vlerë **22 milionë lekë**, por edhe ky nuk është kategorizuar si investim për politikat rinore. Ndërkohë, dokumentet buxhetore evidentojnë **zero lekë investime për sportin**, duke krijuar një kontrast mes nevojave reale dhe planifikimit financiar.
Situata paraqitet e pandryshuar edhe në Gramsh, ku prej disa vitesh nuk identifikohen investime specifike që synojnë fuqizimin e rinisë, krijimin e hapësirave rinore apo mbështetjen e punësimit dhe zhvillimit të aftësive.
## Elbasani: premtime ambicioze, fonde ende të paidentifikuara
Edhe Bashkia Elbasan, megjithëse ka qenë më aktive në deklarimet publike për politikat rinore, nuk rezulton të ketë një linjë të qartë dhe të dedikuar buxhetore për të rinjtë.
Gjatë prezantimit të buxhetit vendor, kryetari i bashkisë deklaroi se do të kishte një zë të veçantë për fondet rinore. Megjithatë, analiza e buxhetit evidenton investime në shkolla, përfundimin e Zyrës së Karrierës dhe mbështetjen tradicionale të Maratonës Rinore, por mungojnë financimet për krijimin e një qendre multifunksionale rinore, adaptimin e Kanionit të Parkut “Rinia” apo programe të qëndrueshme kulturore dhe sociale për të rinjtë.
## Planet ekzistojnë, por jo fondet
Një pjesë e bashkive kanë miratuar strategji apo plane vendore ku flitet për nxitjen e sipërmarrjes, mbështetjen e startupeve, rritjen e pjesëmarrjes së të rinjve dhe krijimin e hapësirave komunitare. Megjithatë, këto objektiva nuk reflektohen në zërat konkretë të buxhetit.
Në praktikë, mungesa e fondeve të dedikuara e bën të vështirë zbatimin e këtyre strategjive, duke i lënë ato më shumë në nivel deklarativ sesa si politika të financuara.
## Një hendek mes prioriteteve dhe realitetit
Ekspertët e financave vendore theksojnë se një politikë publike nuk matet nga deklaratat, por nga fondet që i dedikohen. Kur një grup social nuk ka një linjë të veçantë buxhetore, ai rrezikon të mbetet jashtë prioriteteve reale të qeverisjes vendore.
Përballë sfidave si emigracioni, papunësia, mungesa e hapësirave sociale dhe pjesëmarrja e ulët në vendimmarrje, të rinjtë kërkojnë më shumë sesa aktivitete sporadike. Ata kanë nevojë për investime të qëndrueshme në qendra rinore, programe zhvillimi profesional, inovacion, kulturë dhe sipërmarrje.
Analiza e buxheteve të bashkive të qarkut Elbasan tregon se, pavarësisht retorikës për vendosjen e rinisë në qendër të politikave vendore, financimi mbetet ende larg pritshmërive dhe premtimeve të bëra gjatë mandateve të kryebashkiakëve. Derisa këto angazhime të pasqyrohen në zëra të qartë buxhetorë, politikat rinore do të vazhdojnë të mbeten më shumë premtime sesa investime konkrete.
