Jeta dhe krijimtaria e një prej figurave të njohura të skenës elbasanase, aktorit Hysen Biza, u sollën sërish në vëmendjen e publikut përmes monografisë kushtuar figurës së tij artistike.
Në kuadër të Festivalit Ndërkombëtar Teatror “Skampa” 2026, në Bibliotekën Publike “Qemal Baholli” u zhvillua veprimtaria për prezantimin e monografisë së shkruar nga Miho Gjini, e cila i kushtohet jetës, roleve dhe rrugëtimit artistik të Hysen Bizës, të njohur dhe të dashur nga publiku si “Daj Ceni”.
Libri rikthen në vëmendje një figurë që lidhet ngushtë me historinë e teatrit në Elbasan dhe me kujtesën e publikut që e ka ndjekur ndër vite në skenë. Përmes dokumentimit dhe rrëfimit biografik, monografia synon të ruajë jo vetëm historinë e një aktori, por edhe një pjesë të trashëgimisë teatrore të qytetit.
Hysen Biza mbetet në kujtesën e publikut për interpretimet e tij dhe për personazhet që u dhanë jetë skenave të teatrit shqiptar. Figura e “Daj Cenit” është një prej atyre personazheve që kanë kaluar përtej një roli të vetëm, duke u lidhur me identitetin kulturor dhe emocional të qytetit.
Autori Miho Gjini, përmes monografisë, sjell dëshmi, episode dhe të dhëna nga rrugëtimi i aktorit, duke e vendosur veprimtarinë e tij në kontekstin e zhvillimit të teatrit dhe jetës kulturore të Elbasanit.
Prezantimi i librit në Bibliotekën “Qemal Baholli” mori një domethënie të veçantë edhe për faktin se aktiviteti u zhvillua në kuadër të Festivalit “Skampa”, një prej ngjarjeve më të rëndësishme teatrore që lidhen me qytetin.
Në një kohë kur shumë prej figurave të skenës rrezikojnë të mbeten vetëm në kujtesën e brezave që i kanë njohur, dokumentimi i historisë së tyre përmes librave dhe botimeve monografike shërben si një mënyrë për ta përcjellë këtë trashëgimi tek brezat e rinj.
Monografia për Hysen Bizën është kështu më shumë se një portret biografik. Ajo është një përpjekje për të ruajtur një pjesë të historisë së teatrit elbasanas dhe për të rikthyer në vëmendje artistët që kanë kontribuar në ndërtimin e identitetit kulturor të qytetit.
I biri, Fetah Biza ka luajtur një rol të rëndësishëm që jeta artistike e “Daj Cenit” të jetë e prekshme për publikun.
Ndërkohë, në ambientet e Teatrit “Skampa” u çel edhe një ekspozitë kushtuar Hysen Bizës, ku përmes fotografive, roleve dhe shfaqjeve të tij u sollën në vëmendje momente të rëndësishme nga karriera e gjatë artistike e aktorit.
Ekspozita riktheu për publikun imazhe nga rrugëtimi i një prej figurave më të dashura të teatrit elbasanas, duke sjellë në vëmendje personazhet që ai interpretoi dhe shfaqjet ku la gjurmën e tij.
Fotografitë dhe materialet e ekspozuara krijuan një portret të një aktori me një përvojë të gjatë në skenë dhe me një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e teatrit të qytetit. Përmes tyre, publiku pati mundësinë të rijetojë pjesë nga historia e skenës elbasanase dhe të shohë nga afër një kapitull të rëndësishëm të jetës artistike të teatrit “Skampa”.
